Lubawa Mazury noclegi informator o mazurach. Noclegi i kwatery w Lubawa
Informator o warmii i mazurach
  • Moje ogłoszenia noclegi mazury
  • Kontakt noclegi mazury
  • Dodaj ogłoszenie noclegi mazury

LUBAWA

Położenie

Lubawa - leży w południowo - zachodniej części województwa warmińsko - mazurskiego w obrębie Parku Krajoznawczego Góry Dylewskiej niedaleko Iławy i Ostródy. Przez miasto, położone malowniczo na wysokości 145 m n.p.m. przepływa rzeczka Sandela, która wraz z okalającą miasto Elszką wchodzi wskład dorzecza Drwęcy. Wzniesienia wraz z ich najwyższym punktem oddalonym od miasta o 17 km (Dylewska Góra) tworzą Garb Lubawski.
Miasto stanowi dość ważny węzeł komunikacji drogowej. Leży przy drodze krajowej: Olsztyn - Toruń. W kierunku wschodnim z miasta biegnie droga do oddalonego o 28 km Grunwaldu - miejsca pamiętnego zwycięstwa polskiego nad Zakonem krzyżackim.
Rzeźba terenu jest wynikiem wzmożonej działalności erozyjnej i akumulacyjnej ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. W krajobrazie, charakteryzującym się urozmaiconymi formami można wyróżnić dwa typy utworów związanych z bezpośrednią akumulacją lodowca, jak morena denna i morena czołowa oraz zawdzięczające swe powstanie głównie działalności wód roztopowych - rynny i równiny sandrowe.
Lubawa leży na granicy mazurskiej i wschodnio-bałtyckiej dzielnicy klimatycznej. Charakterystyczną cechą panującego tu klimatu jest duża zmienność wywołana ścieraniem się odmiennych mas powietrza. Urozmaicona rzeźba terenu oraz zróżnicowana szata roślinna powodują lokalne zaburzenia pogody, przyczyniając się do przesunięcia pór roku w ujęciu kalendarzowym o blisko dwa tygodnie w stosunku do średniej krajowej. Bezmroźny okres trwa blisko 125 dni (średnia krajowa to 190 dni). Opady atmosferyczne charakteryzują się dużą zmiennością. Pokrywa śnieżna utrzymuje się na tym terenie prawie przez 80 dni. W ciągu całego roku dominują wiatry zachodnie oraz północno-zachodnie i południowo zachodnie. Wiosną i jesienią wieją również południowo-wschodnie, zimą zaś można odnotować wszystkie kierunki wiatrów.

Historia Lubawy

Historia Lubawy
Pierwsza wzmianka źródłowa na temat Ziemi Lubawskiej mówiąca o istnieniu grodu w Lubawie pochodzi z 1216r. Świadczy o tym dokument podpisany przez papieża Innocentego III z 18 stycznia tegoż roku, w którym potwierdził Chrystianowi - biskupowi pruskiemu – posiadanie Ziemi Lubawskiej stanowiącej darowiznę od nowonawróconego Prusa imieniem Surwabuno. Od 1257 roku Lubawa i okolice przeszły na własność biskupów chełmińskich, którzy utworzyli tutaj jednostkę terytorialną tzw. „biskupi klucz lubawski”. Biskupi wybudowali w Lubawie wspaniały zamek będący ich stałą rezydencją. W 1260 roku miejscowość była już znacznym centrum o charakterze miejskim i obronnym. W roku 1269 Lubawa została zburzona w czasie najazdów Prusów z plemienia Sudowów. Dzięki wysiłkowi mieszkańców dość szybko ją odbudowano. Doceniając ten trud biskup chełmiński Herman (1303-1311) wydał przywilej lokacyjny dla Lubawy. Niestety dokument ten nie zachował się do naszych czasów. Wspomina o tym jedynie wznowiony przywilej lokacyjny dla Lubawy, tym razem biskupa chełmińskiego Ottona z 13 kwietnia 1326 roku. Po roku 1326 Lubawa rozwijała się w oparciu o zasady prawa chełmińskiego, tworząc stopniowo organ samorządowy, czyli radę miejską. W 1440 roku miasto przystąpiło do Związku Pruskiego walczącego przeciwko Zakonowi Krzyżackiemu. Od pokoju toruńskiego (1466) Lubawa wraz z okolicą należała do Polski aż do I rozbioru w 1772r. Na ten okres przypada najszybszy rozkwit miasta. Szczególnie rozwinął się handel i rzemiosło.
Od 1772 roku w wyniku postanowień traktatu wersalskiego Lubawa przeszła pod panowanie króla pruskiego. Pożary i wojny oraz zerwanie powiązań gospodarczych i politycznych miasta z Polską spowodowały jego upadek. W 1774 roku w Lubawie stanął garnizon pruski. Jednocześnie nowe władze rozpoczęły akcję kolonizacyjną, ściągając na ziemię lubawską osadników niemieckich, w znacznej mierze wyznania ewangelickiego. Na mocy traktatu tylżyckiego z 7 lutego 1807r. ziemia lubawska weszła w skład Księstwa Warszawskiego. Zniszczenia spowodowane wojnami napoleońskimi pogorszyły sytuację miasta. Mimo napływu dużej liczby ludności niemieckiej Ziemia Lubawska zachowała swój polski charakter. W mieście umacniały się tendencje patriotyczne.
W II połowie XIX w. Lubawa oraz ówczesny powiat lubawski stał się znaczącym ośrodkiem polskiego ruchu narodowego w zaborze pruskim. Stąd też wywodzili się ochotnicy do oddziałów powstańczych w 1863r., tworząc tzw. kompanię lubawską. Okres ten przyniósł też Ziemi Lubawskiej ponowny wzrost gospodarczy. Miasto pełniło funkcje ośrodka usługowego dla rolnictwa.
Na mocy traktatu wersalskiego powiat lubawski powrócił do Polski. Dnia 19 stycznia 1920 roku do Lubawy wkroczyły entuzjastycznie witane oddziały polskie armii generała Józefa Hallera. Rozpoczął się nowy okres w dziejach miasta – okres międzywojenny, w którym Lubawa utrzymała nadal swój charakter zaplecza usługowego dla rolnictwa. Okupacja hitlerowska przyniosła wzmożoną eksterminację ludności polskiej. Na terenie Lubawy zlokalizowany był obóz karny dla nieletnich.
Wraz z wyzwoleniem miasto popadło w ruinę. Zniszczenia wojenne po przejściu II Frontu Białoruskiego sięgały ok. 80% budynków i budowli. Mimo ogromnych zniszczeń ocalały obiekty architektury sakralnej stanowiące dziś chlubę miasta.
Kalendarium
•    X w. p.n.e. - okolice przyszłej Lubawy zamieszkuje ludność kultury łużyckiej
•    VI - VII w. n.e. - ze wschodu napływają Prusowie wypierający miejscową ludność
•    1214 - władca grodu lubawskiego -pruski książę Surwabuno przyjmuje chrzest z rąk polskiego misjonarza Chrystiana - od 1215 pierwszy biskup Prus - jego postać uwiecznia herb Lubawy
•    18.I.1216 - bulla papieża Innocentego III wymienia po raz pierwszy ziemię lubawską
•    1243 - utworzenie diecezji chełmińskiej, w skład której weszła ziemia lubawska
•    1257 - 1773 - Lubawa rezydencją biskupów chełmińskich
•    8.V.1260 - pierwsza wzmianka o targu lubawskim
•    1533 - wielki pożar miasta wymieniony w korespondencji Erazma z Rotterdamu
•    1535 - 1539 - na zamku w Lubawie czterokrotnie przebywa Mikołaj Kopernik
•    1638 - 1640 - budowa wodociągów w Lubawie
•    1819 (?) - utworzenie powiatu lubawskiego
•    19.I.1920 - po prawie stu latach panowania pruskiego, na mocy Traktatu Wersalskiego, ziemię lubawską wcielono do Polski
•    21.I.1945 - zakończenie okupacji hitlerowskiej


Zabytki

Zabytki Lubawy
Lubawa jako dawne miasto biskupie posiada wiele zabytków sakralnych, które stanowią dużą atrakcję turystyczną.
Najstarszym kościołem lubawskim jest kościół p.w. św. Anny (fara). Wzniesiony ok. 1330 roku był kilkakrotnie odbudowywany po pożarach trapiących miasto w XVI wieku - murowany z cegły w stylu gotyckim, jednonawowy. W pózniejszych wiekach wprowadzono w nim elementy renesansowe. Kościół posiada bogate wyposażenie wnętrza m. in. barokowy ołtarz główny z 1723r. z obrazem Matki Boskiej Różańcowej (ok. 1600r.). Równie piękne są barokowe ołtarze boczne. W kaplicy Mortęskich, przylegającej do kościoła od strony południowej, znajduje się barokowy ołtarz z figurką patronki Ziemi Lubawskiej Matki Boskiej Lipskiej. Przy parafii utworzono Muzeum Ziemi Lubawskiej, w którym znajdują się epitafia, obrazy oraz złotnicze wyroby sakralne.

Kościół p.w. św. Jana Chrzciciela, wchodzący w skład zespołu poklasztornego franciszkanów (od 1580r. bernardynów), zbudowano na początku XVII w. Kościół i klasztor znajdował się w rękach bernardynów do roku 1821. W tymże roku Prusacy przekazali kościół protestantom, a gmach klasztorny szkole i sądowi. Kościół posiada unikalny strop kasetonowy z XVII w. Na uwagę zasługuje również gotycki krucyfiks przywieziony na początku XVI w. przez franciszkanów z ich macierzystego klasztoru oraz płyta nagrobna fundatora klasztoru biskupa Mikołaja Chrapickiego znajdująca się w posadzce prezbiterium.

Barokowy kościół p.w. św. Barbary zbudowano ok. 1770 roku. Zlokalizowano go na miejscu kaplicy św. Barbary zbudowanej z fundacji biskupa Mikołaja Chrapickiego, zniszczonej podczas wojen szwedzkich w 1629 roku, następnie odbudowanej i spalonej w wyniku pożaru w 1724 roku. Jest to kościół drewniany o konstrukcji zrębowej z późnobarokowym wystrojem wnętrza.
Neogotycki kościół filialny p.w. Nawiedzenia NMP w Lipach został zbudowany w miejscu dawnej kaplicy ufundowanej w 1600 roku przez siostry Mortęskie: Magdalenę - ksieni chełmińskich benedyktynek oraz jej siostry: Zofię i Annę.
Po pożarze kaplicy (1861r.) pobudowano w 1870 roku kościół, który jest dzisiaj miejscem kultu maryjnego Ziemi Lubawskiej. Co roku 2 lipca do pobliskich Lip ściągają na odpust rzesze pielgrzymów z Ziemi Lubawskiej, a także dalszych zakątków diecezji. Słynąca łaskami figurka Matki Boskiej Lipskiej - Patronki Ziemi Lubawskiej - w 1969 została ukoronowana przez Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Obecnie sanktuarium jest funkcjonalnie rozbudowane i może przyjmować wielotysięczne rzesze wiernych.
Do cennych zabytków dzisiejszej Lubawy należy układ urbanistyczny miasta, bardzo czytelnie zachowany na "starym mieście". Układ średniowiecznej sieci ulicznej zachował się prawie bez zmian. Związane są z nim resztki dawnych fortyfikacji miejskich. Mury obronne o grubości 2.5 m zachowały się w zarysie fragmentarycznym w wielu częściach starego miasta.

Z pięknego zamku biskupów chełmińskich, wzniesionego na początku XIV wieku i w pózniejszych wiekach rozbudowywanego, pozostały tylko ruiny. Zniszczony po pożarze w 1813 roku został całkowicie rozebrany w 1826 roku. Zachowały się jedynie kamienno - ceglane mury obronne oraz piękny ostrołukowy kamienny portal prowadzący na dziedziniec zamkowy.

Lubawskie zabytki
•    baszta gotycka z XIV-XVI wieku - ul. Pod Murami 28, przebudowana w XIX wieku na dom mieszkalny
•    baszta gotycka z XIV-XVI wieku - ul. Pod Murami 3O, przebudowana na dom mieszkalny w XVII i XVIII wieku
•    odcinki murów obronnych gotyckich z XIV-XVI wieku, zabezpieczone w latach 1958-1963 - mury widoczne są z ulic: Kopernika, Kupnera i Ogrodowej
•    ruiny zamku biskupów chełmińskich - gotyckie z początku XIV wieku, podejście do ruin z Placu 700-lecia
•    kościół farny pod wezwaniem św. Anny - gotycki z około 1330 r., dojścia ulicami: Zamkowa i Kościelna
•    kościół gotycki pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, zbudowany w latach 1496-1507 położony przy ulicy Kupnera
•    Szkoła Podstawowa wybudowana w roku 1502, przebudowana w XVII i XVIII wieku - ulica Kupnera
•    kościół pod wezwaniem św. Barbary, drewniany, barokowy, wybudowany w roku 1779 - wejście od ul. Grunwaldzkiej
•    kaplica szpitalna w Lubawie - wejście od ul. Grunwaldzkiej
•    figura przydrożna św. J ana z XIX wieku - położona przy drodze z Lubawy do Lip przy ul. Kupnera
•    ogrodzenie cmentarza parafialnego z XIX wieku - brama z figurkami świętych Jadwigi i Kazimierza przy ul. Grunwaldzkiej
•    szpital św. Jerzego ogrodzony murem neogotyckim z 1897 r., ulica Grunwaldzka
•    kamieniczka neoklasycystyczna pobudowana XIX wieku, ulicy św. Barbary 3
•    kamieniczka eklektyczna z początku XX wieku, ulica św. Barbary 30
•    dom z połowy XIX wieku - ulica Gdańska 11
•    secesyjna kamieniczka z początku XIX wieku - ulica Gdańska 11
•    kamieniczka secesyjna z początku XX wieku - ulica Gdańska 22
•    kamieniczka eklektyczna XIX/XX wiek - ulica Grunwaldzka 3
•    dom mieszkalny z XIX wieku - ulica Jagiellońska 8
•    dom neoklasycystyczny z XIX wieku - ulica Jagiellońska 9
•    kamieniczka klasycystyczna z XVIII wieku - wica Kilińskiego 4
•    kamieniczka XVIII/XX wiek - ulica Kilińskiego 6
•    kamienica secesyjna początek XX wieku - wica Kościelna 2/4
•    kamienica secesyjna początek XX wieku - ulica Kościelna 8
•    kamieniczka z XVIII wieku - wica Kościelna 20
•    dom z początku XIX wieku - ulica Kowalska 3
•    dom z początku XIX wieku - ulica Kowalska 5
•    kamieniczka secesyjna początek XX wieku - ulica Kupnera 6
•    kamienica eklektyczna z początku XX wieku - ulica Kupnera 7
•    dom neoklasycystyczny z początku XX wieku - ulica Kupnera 9a
•    willa pseudobarokowa z początku XX wieku - ulica Kupnera 21
•    willa neoklasycystyczna XIX/XX wiek - ulica Kupnera 38
•    secesyjna willa Concordia 1913 r. - ulica Kupnera 42
•    dom mieszkalny z pierwszej połowy XIX wieku - ulica Podgórna 2a
•    kamieniczka neoklasycystyczna z pierwszej połowy XIX wieku, ulica Pomorska 9
•    dom mieszkalny z pierwszej połowy XIX wieku - ulica Pomorska 13
•    kamieniczka z pierwszej połowy XIX wieku - ulica Pomorska 19
•    dom mieszkalny z pierwszej połowy XIX wieku - ulica Pomorska 21
•    dom mieszkalny z pierwszej połowy XIX wieku - ulica Pomorska 25
•    dom mieszkalny z pierwszej połowy XIX wieku - Plac 700-lecia 8 i 8a
•    kamienica neoklasycystyczna z XIX-XX wieku - ulica Spichlerzowa 2
•    kamienica z początku XX wieku - ulica Warszawska 5
•    kamienica secesyjna z początku XX wieku - ulica Warszawska 7
•    kamienica secesyjna z początku XX wieku - ulica Warszawska 12
•    dom neoklasycystyczny połowa XIX wieku - wica Warszawska 13
•    kamieniczka z początku XX wieku - wica Zamkowa 10
•    kamieniczka nepklasycystyczna z XIX wieku - ulica Zamkowa 11
•    kamienica z połowy XIX wieku - ulica Zamkowa 12
•    kamieniczka barokowa z XVIII wieku - ulica Zamkowa 23

  • Twój notes:
©2024 PoznajMazury.pl